Akordy na pianinie dla początkujących: 4 akordy, setki piosenek

Akordy na pianinie to najkrótsza droga od pierwszych dźwięków do grania piosenek. Znając cztery akordy, C, G, Am i F, zaakompaniujesz sobie do setek utworów popowych, rockowych i ogniskowych. W tym artykule pokażę Ci, jak akord jest zbudowany, jak zbudować dowolny akord dur i moll, czym są przewroty i jak grać lewą ręką prosty akompaniament. Na koniec dostaniesz ćwiczenia na pierwsze dwa tygodnie.

Czym jest akord i jak powstaje trójdźwięk

Akord to co najmniej trzy dźwięki zagrane razem. Najprostszy i najczęstszy jest trójdźwięk, czyli akord z trzech dźwięków ułożonych co tercję. Na białych klawiszach oznacza to prosty wzór: grasz klawisz, jeden pomijasz, grasz następny, jeden pomijasz, grasz trzeci.

Dźwięki trójdźwięku mają swoje nazwy:

• pryma: dźwięk podstawowy, od którego akord bierze nazwę,
• tercja: środkowy dźwięk, decyduje, czy akord jest durowy, czy molowy,
• kwinta: górny dźwięk, wzmacnia brzmienie.

Akord C składa się więc z dźwięków C, E i G. Zagraj je razem prawą ręką palcami 1, 3 i 5. To Twój pierwszy akord.

Akordy dur i moll: wzór, który zapamiętasz raz

Różnicę między dur i moll słyszysz od razu: dur brzmi jasno, moll ciemniej i bardziej nostalgicznie. Tę różnicę tworzy tylko jeden dźwięk, tercja. Liczymy ją w półtonach, czyli w krokach do sąsiedniego klawisza, białego lub czarnego.

• Akord dur: od prymy 4 półtony w górę do tercji, potem 3 półtony do kwinty.
• Akord moll: od prymy 3 półtony do tercji, potem 4 półtony do kwinty.

Sprawdź to na klawiaturze. Od C do E masz 4 półtony, od E do G 3 półtony, więc C jest durowy. Teraz obniż E o pół tonu na czarny klawisz Es. Zostaje C, Es, G, czyli c-moll. Jeden klawisz zmienił charakter całego akordu.

Ten wzór działa od każdego klawisza. Dzięki niemu zbudujesz wszystkie 24 trójdźwięki dur i moll bez zapamiętywania tabelek. W zapisie akordów do piosenek wielka litera oznacza dur (C, G), a dopisek „m” oznacza moll (Am, Dm).

Przewroty: ten sam akord w innej kolejności

Dźwięki akordu możesz ułożyć w różnej kolejności. Akord dalej nazywa się tak samo, ale brzmi trochę inaczej i leży w innym miejscu klawiatury.

• Postać zasadnicza: pryma na dole, np. C, E, G.
• Pierwszy przewrót: tercja na dole, np. E, G, C.
• Drugi przewrót: kwinta na dole, np. G, C, E.

Przewroty mają jedną wielką zaletę: pozwalają przechodzić między akordami prawie bez ruchu ręki. Zamiast skakać całą dłonią z C na G, przesuwasz tylko dwa palce o jeden klawisz. Granie brzmi płynniej, a ręka się nie męczy.

Jak rozpoznać przewrót w nutach lub pod palcami? Ułóż dźwięki tak, by leżały co tercję, czyli co drugi biały klawisz. Najniższy dźwięk tego ułożenia to pryma i od niej akord bierze nazwę. W przewrocie zawsze znajdziesz jedną „dziurę” większą od tercji: dźwięk tuż nad nią to właśnie pryma. Przy E, G, C większy odstęp leży między G i C, więc akord to C.

Na początku nie musisz myśleć o przewrotach w teorii. Wystarczy, że będziesz szukać najbliższej wersji następnego akordu, zamiast przenosić rękę w postaci zasadniczej. Tak grają akordy na pianinie doświadczeni akompaniatorzy.

Cztery akordy na pianinie, które otwierają setki piosenek

Akordy C, G, Am i F leżą wyłącznie na białych klawiszach i należą do tonacji C-dur. Właśnie te cztery, w różnej kolejności, tworzą harmonię ogromnej liczby piosenek. Na przykład zwrotka „Let It Be” Beatlesów opiera się na kolejności C, G, Am, F.

• C (C-dur): C, E, G,
• G (G-dur): G, H, D,
• Am (a-moll): A, C, E,
• F (F-dur): F, A, C.

Zagraj je prawą ręką w takich przewrotach, a ręka zostanie w jednym miejscu, wokół środkowego C:

1. C: c1, e1, g1 (palce 1, 3, 5),
2. G: h, d1, g1 (palce 1, 2, 5),
3. Am: c1, e1, a1 (palce 1, 2, 5),
4. F: c1, f1, a1 (palce 1, 3, 5).

Zwróć uwagę, ile dźwięków zostaje na miejscu. Między C i Am zmienia się tylko jeden palec, między Am i F też jeden. To serce płynnego akompaniamentu.

Najczęstsze kolejności tych akordów, które warto ograć:

• C, G, Am, F: klasyczny układ popowy,
• Am, F, C, G: ta sama czwórka zaczęta od molowego, bardziej melancholijna,
• C, Am, F, G: brzmienie piosenek z lat 50. i 60.

Lewa ręka: prosty akompaniament

Gdy prawa ręka gra akordy, lewa gra bas. Zacznij od najprostszej wersji i dodawaj kolejne, gdy poprzednia idzie bez myślenia.

1. Sama pryma. Lewa ręka gra tylko dźwięk, od którego akord bierze nazwę, oktawę lub dwie poniżej środkowego C: do akordu C gra C, do Am gra A. Jeden dźwięk na takt, trzymany całą nutą.
2. Oktawa. Ten sam dźwięk dwa razy, oddalony o osiem białych klawiszy, palcami 5 i 1. Brzmi pełniej i mocniej.
3. Pryma i kwinta. Do C grasz C i G, do F grasz F i C. Puste, ale bardzo stabilne brzmienie, dobre do ballad.
4. Bas rozłożony. Pryma, kwinta i oktawa po kolei ósemkami, palcami 5, 2 i 1. Do C: c, g, c1, g, i od nowa. Ten wzór ożywia nawet najprostszą piosenkę.

Prawa ręka na początku gra akord raz na takt, w tym samym momencie co bas. Gdy to działa, uderzaj akord na każdą ćwierćnutę albo na drugą i czwartą miarę. Taki akompaniament wystarczy, by śpiewać przy pianinie albo grać z kimś, kto śpiewa. Jeśli chcesz pójść dalej i dobierać akordy samodzielnie, przeczytaj o graniu ze słuchu i improwizacji.

Ćwiczenia na pierwsze dwa tygodnie

Ćwicz 10-15 minut dziennie, najlepiej z metronomem ustawionym na 60-70 uderzeń na minutę. Każde ćwiczenie powtarzaj, aż przejścia staną się płynne.

1. Budowanie akordów. Zbuduj według wzoru akordy dur od C, D, E, F, G i A. Zagraj każdy, potem zmień tercję na molową i posłuchaj różnicy.
2. Zmiana co cztery uderzenia. Graj C, G, Am, F w przewrotach z tego artykułu, jeden akord na takt. Nie zatrzymuj metronomu, nawet gdy pomylisz akord.
3. Zmiana co dwa uderzenia. Ten sam układ dwa razy szybciej. Ręka musi wiedzieć, dokąd idzie, zanim skończy się takt.
4. Dwie ręce. Lewa gra samą prymę, prawa akord. Potem lewa przechodzi na oktawy, a w drugim tygodniu na bas rozłożony.
5. Przewroty jednego akordu. Zagraj C w postaci zasadniczej, w pierwszym i drugim przewrocie, w górę i w dół klawiatury. Potem to samo z G, Am i F.
6. Prawdziwa piosenka. Wybierz utwór, który znasz, i znajdź do niego akordy. Śpiewaj lub nuć melodię i graj do niej akompaniament.

Gdy cztery akordy będą siedzieć w palcach, dodaj Dm (D, F, A) i Em (E, G, H). Potem przyjdzie pora na akordy z czarnymi klawiszami, np. D-dur (D, Fis, A). Gotowe melodie, do których dołożysz akordy, znajdziesz w zestawieniu łatwych utworów dla początkujących. Rady, jak rozplanować samą praktykę, opisałem w tekście jak ćwiczyć grę na pianinie.

Akordy z nauczycielem: szybciej i bez złych nawyków

Akordy łatwo zacząć grać samemu, ale łatwo też utrwalić płaską dłoń, sztywny nadgarstek albo skakanie ręką zamiast przewrotów. Na lekcji online widzę Twoją klawiaturę przez kamerę i poprawiam takie rzeczy od razu. Dobieram też piosenki, które lubisz, a nuty i schematy akordów dostajesz na platformie lekcja-pianina.pl.

Chcesz zagrać pierwszą piosenkę na akordach już na pierwszych zajęciach? Zarezerwuj darmową lekcję próbną (30 minut), a pokażę Ci, od czego zacząć przy Twoim poziomie.