Łatwe utwory na pianino dają początkującemu coś, czego nie da żadne ćwiczenie: poczucie, że gra prawdziwą muzykę. Uczę od 2010 roku i wiem, że dobrze dobrany repertuar trzyma motywację dłużej niż najlepsza aplikacja. Poniżej znajdziesz 12 utworów ułożonych od najprostszego do najtrudniejszego. Przy każdym piszę, czego Cię nauczy i na co uważać.
Jak korzystać z tej listy
Kolejność ma znaczenie, bo nawet łatwe utwory na pianino różnią się poziomem. Każdy następny utwór dodaje jedną lub dwie nowe trudności: drugą rękę, nowy rytm, czarne klawisze, pedał. Gdy przeskoczysz kilka pozycji, utkniesz zwykle w takcie, który wymaga umiejętności z pominiętego etapu.
Pierwsze cztery melodie zagrasz z zapisu literowego albo ze słuchu. Od Kołysanki Brahmsa przyda Ci się czytanie nut w obu kluczach. Jeśli jeszcze go nie opanowałeś, zacznij od artykułu jak czytać nuty na pianino.
Ile czasu poświęcić na jeden utwór? Proste piosenki opanujesz w kilka dni, Menuet czy Preludium Bacha w kilka tygodni. Utwór uznaj za gotowy, gdy zagrasz go trzy razy z rzędu bez zatrzymania w stałym tempie. Wtedy przejdź dalej, a do starego wracaj raz w tygodniu, żeby nie wyleciał z pamięci.
Pierwsze melodie: jedna ręka, pięć palców
1. „Wlazł kotek na płotek”
Ta ludowa piosenka mieści się w pięciu białych klawiszach od C do G. Uczy pozycji pięciopalcowej: kciuk leży na C, mały palec na G, a każdy palec odpowiada za jeden klawisz.
Uważaj na palcowanie. Ten sam dźwięk graj zawsze tym samym palcem, nawet jeśli inny wydaje się wygodniejszy. Ten nawyk zaprocentuje w każdym kolejnym utworze.
2. „Panie Janie”
Kanon uczy pierwszego wyjścia poza pięć klawiszy i szybszych wartości rytmicznych. W trzeciej frazie pojawiają się ósemki, które grasz dwa razy szybciej niż ćwierćnuty.
Uważaj, żeby ósemki nie przyspieszały całej melodii. Licz na głos „raz i dwa i”. Gdy utwór już idzie, nagraj go i zagraj drugi głos kanonu razem z nagraniem.
3. „Oda do radości”
Temat z finału IX Symfonii Beethovena to klasyk pierwszych lekcji. Uczy rytmu z kropką na końcu fraz i płynnego grania sąsiednich dźwięków.
Uważaj na powtarzane dźwięki na początku. Początkujący przyspieszają właśnie w tym miejscu. W środkowej części melodia schodzi na G poniżej C, więc kciuk musi na chwilę przesunąć dłoń.
4. „Sto lat”
Tę melodię zagrasz przy każdych urodzinach, więc nauka szybko się zwraca. Dodaj do niej lewą rękę: pojedyncze dźwięki basowe C, F i G na początku taktów. To Twoje pierwsze granie oburącz.
Uważaj na tonację. Wybierz taką, w której goście wygodnie zaśpiewają. Zbyt wysoko zagrane „Sto lat” brzmi ładnie, ale nikt go nie zaśpiewa.
Dwie ręce i pierwsze akordy
5. Kołysanka Brahmsa
Wiegenlied op. 49 nr 4 Johannesa Brahmsa uczy metrum trzy czwarte i grania legato, czyli bez przerw między dźwiękami. Lewa ręka gra proste akordy na pierwszą miarę taktu.
Uważaj na dynamikę. Kołysanka ma brzmieć cicho, ale wyraźnie. Akcentuj tylko pierwszą miarę i pozwól melodii płynąć.
6. „Wesoły rolnik” Schumanna
Ten utwór z „Albumu dla młodzieży” op. 68 Roberta Schumanna odwraca role rąk: melodię prowadzi lewa ręka, a prawa dokłada krótkie akordy. Uczy słuchania basu i niezależności dłoni.
Uważaj, żeby akompaniament nie zagłuszył melodii. Prawą rękę graj lżej, niemal szeptem. Pamiętaj też o dźwięku b w tonacji F-dur.
7. Menuet G-dur z Zeszytu Anny Magdaleny Bach
Przez lata przypisywano go Janowi Sebastianowi Bachowi, dziś muzykolodzy uznają za autora Christiana Petzolda. Menuet uczy gry dwugłosowej: obie ręce prowadzą osobne linie melodyczne. Poznasz też fis i zmiany pozycji dłoni.
Uważaj na drugą część. Jest trudniejsza od pierwszej, więc ćwicz ją osobno i od pierwszego dnia zapisuj palcowanie ołówkiem w nutach.
Muzyka filmowa i pop w uproszczonych aranżacjach
8. Ulubiony temat w wersji „easy piano”
Na tym etapie śmiało sięgnij po muzykę, której słuchasz na co dzień. Szukaj aranżacji oznaczonych jako łatwe: z małą liczbą znaków przy kluczu, z lewą ręką grającą pojedyncze dźwięki albo proste akordy. Uczą one czytania symboli akordów i grania z pamięci znanej melodii.
Uważaj na rytm. Piosenki popowe pełne są synkop, które łatwo zanucić, a trudno odczytać z nut. Jakość darmowych aranżacji bywa też różna. Jeśli chcesz grać piosenki z samych symboli, przeczytaj o akordach na pianinie dla początkujących.
Dobra aranżacja na początek zmieści się na jednej, najwyżej dwóch stronach. Zanim zagrasz z nut, posłuchaj oryginału kilka razy i zanuć melodię. Słuch podpowie Ci wtedy rytm, którego oko jeszcze nie odczyta, a Ty szybciej usłyszysz własne pomyłki.
Klasyka na pierwszy domowy koncert
9. Preludium C-dur BWV 846 Bacha
Pierwsze preludium z „Das Wohltemperierte Klavier” to w całości rozłożone akordy. Każdy takt powtarza ten sam wzór na innej harmonii. Uczy równomierności i słyszenia, jak akordy prowadzą muzykę.
Uważaj na tempo. Szesnastki mają płynąć równo jak zegar. Zanim zagrasz wersję rozłożoną, przećwicz każdy takt jako akord zwarty: wtedy dłoń zapamięta kształty, a Ty zrozumiesz harmonię.
10. Gymnopédie nr 1 Satiego
Utwór Erika Satie wygląda niewinnie: wolne tempo, mało dźwięków. Uczy jednak dwóch ważnych rzeczy: skoków lewej ręki od basu do akordu i używania prawego pedału.
Uważaj na pedał. Zmieniaj go razem z nowym basem, inaczej harmonie zleją się w szum. Wolne tempo też jest trudne, bo każde zawahanie słychać od razu.
11. Początek „Dla Elizy” Beethovena
Bagatela a-moll WoO 59 to marzenie wielu dorosłych uczniów. Pierwszy temat uczy płynnego przekazywania muzyki między rękami: lewa ręka rozkłada akord, a prawa wchodzi z melodią bez najmniejszej przerwy.
Uważaj, żeby nie porywać się na całość. Dla początkującego nadaje się tylko temat główny. Środkowe części wymagają dużo większej sprawności. Naprzemienne dis i e graj lekko, z luźnym nadgarstkiem.
12. Preludium e-moll op. 28 nr 4 Chopina
Prawa ręka gra tu prostą, śpiewną melodię, a lewa powtarza akordy, w których co chwilę zmienia się jeden dźwięk o pół tonu. Uczy cichego, równego akompaniamentu i czytania znaków przygodnych.
Uważaj na kulminację w drugiej połowie. Krótki szybszy fragment sprawia kłopot, więc ćwicz go osobno w zwolnionym tempie.
Jak wybrać łatwe utwory na pianino pod swój poziom
Zanim kupisz nuty, przejrzyj pierwszą stronę i sprawdź pięć rzeczy:
- znaki przy kluczu: zero lub jeden krzyżyk albo bemol na początek wystarczą,
- najkrótsza wartość rytmiczna: szesnastki w szybkim tempie odłóż na później,
- ręce: czy grają na zmianę, razem tym samym rytmem, czy niezależnie,
- zakres: czy dłoń zostaje w jednej pozycji, czy skacze po klawiaturze,
- długość: jedna strona to dobry rozmiar na pierwsze miesiące.
Zrób też prosty test. Jeśli w 10-15 minut przeczytasz i zagrasz powoli pierwsze cztery takty, utwór pasuje do Twojego poziomu. Jeśli każdy takt zajmuje kwadrans, odłóż go na pół roku.
Zwróć uwagę na wydanie. Dobre zbiory, w których znajdziesz łatwe utwory na pianino, mają wpisane palcowanie nad dźwiękami i czytelny, niezbyt drobny druk. Przy klasyce szukaj wydań oryginalnych, a nie skrótów, które wycinają połowę harmonii. Przy muzyce filmowej i popie odwrotnie: uproszczona aranżacja to dla Ciebie zaleta, o ile zachowuje rozpoznawalną melodię.
Najlepiej działa para utworów: jeden łatwy, który grasz dla przyjemności, i jeden nieco za trudny, który Cię rozwija. Jak rozplanować ćwiczenie obu, piszę w tekście o tym, jak ćwiczyć grę na pianinie.
Zagraj swój pierwszy utwór ze mną
Na lekcjach dobieram repertuar do Twojego poziomu i gustu, od piosenek po Bacha i muzykę filmową. Nuty, ćwiczenia i nagrania dostajesz na platformie lekcja-pianina.pl, a podczas zajęć online widzę Twoją klawiaturę i od razu poprawiam palcowanie. Sprawdź, jak to wygląda: zapisz się na darmową lekcję próbną i wybierzmy razem Twój pierwszy utwór.
